برای درمان سوزش واژن در خانه میتوانید از روشهایی مانند استفاده از کمپرس سرد، شستوشو با محلول رقیق سرکه سیب، استفاده از روغن نارگیل طبیعی، پوشیدن لباس زیر نخی و اجتناب از محصولات معطر مانند صابونهای عطری بهره ببرید. همچنین، مصرف ماست پروبیوتیک میتواند به تعادل فلور طبیعی واژن کمک کند. تا انتها با ما همراه باشید تا به این پرسش که برای سوزش واژن چیکار کنیم، پاسخ و همه اطلاعات لازم را در اختیار شما قرار دهیم.
درمان خانگی سوزش واژن
وقتی سوزش واژن همراه با خارش و گزگز ناحیه تناسلی رخ میدهد، اما بدون ترشح واژن و نیاز مکرر به ادرار یا درد باشد، معمولاً این علائم نشانه یک واکنش آلرژیک است و به احتمال زیاد، نشانههای آن با علائم عفونت واژن متفاوت خواهد بود و میتوان آن را به طور طبیعی درمان کرد.
مهم است که به یاد داشته باشید که اگر سوزش واژن همراه با هر یک از علائم ذکر شده باشد، درمان خانگی مناسب از لیست زیر قطعاً بهبودی شما را تسریع میکند؛ اما برای درمان عفونت زمینهای، دارو لازم است و درمانهای خانگی به هیچ عنوان کافی نیستند.
۱۵ درمان سوزش واژن در خانه که میتوانند علائم آزاردهنده را تسکین دهند، شامل موارد زیر هستند:
| روش درمان | اثر و فایده |
|---|---|
| ماست + عسل | ماست پروبیوتیک تعادل باکتریهای مفید را تقویت میکند و عسل با خواص ضدالتهابی به کاهش سوزش و خارش کمک میکند. |
| شستوشو با سرکه سیب رقیق | خاصیت ضدقارچ و ضدباکتری دارد و میتواند به تعادل pH کمک کند؛ اما فقط بهصورت رقیق و محدود. |
| روغن درخت چای | دارای اثر ضدقارچ و ضدباکتری قوی است و التهاب و خارش نواحی بیرونی را کاهش میدهد. |
| جوشانده ریحان | دارای اوژنول برای کاهش درد و التهاب؛ خواص ضدقارچی و ضدباکتری برای تسکین تحریک. |
| کمپرس سرد | کاهش فوری خارش، التهاب و تورم با بیحسکردن موضع. |
| حمام جوششیرین | کاهش سوزش، خارش و درد؛ کمک به بهبود عفونتهای قارچی و التهابات پوستی. |
| ماست یونانی واژینال | تقویت باکتریهای مفید و کمک به درمان عفونت قارچی؛ کاهش فوری خارش. |
| تغییر صابون و محصولات بهداشتی | کاهش تحریک پوستی، جلوگیری از واکنش آلرژیک و کمک به بازگشت pH طبیعی. |
| لباس زیر نخی | تهویه مناسب پوست و کاهش تعریق؛ کمکردن سوزش ناشی از رطوبت و اصطکاک. |
| آلوئهورا + دیمانوز + کلسیم | کمک به کاهش علائم عفونت ادراری و جلوگیری از چسبیدن باکتریها؛ کاهش سوزش ناشی از UTI. |
| پروبیوتیکها | بازسازی فلور طبیعی واژن پس از عفونت؛ کاهش خارش و سوزش با تقویت باکتریهای مفید. |
| بوریک اسید (شیاف) | کاهش رشد باکتریهای مضر، درمان BV، تنظیم pH و کاهش سوزش ناشی از عفونت باکتریایی. |
| نوشیدن آب زیاد | به دفع باکتریها و کاهش سوزش ناشی از عفونت ادراری کمک میکند. |
| مکمل ویتکس (چستبری) | کمک به رفع خشکی و سوزش ناشی از کاهش استروژن در یائسگی؛ تنظیم نسبی هورمونها. |
| روغن نارگیل | اثر ضدقارچی آزمایشگاهی؛ کمک به خشکی و التهاب واژن و کاهش خارش. |
ماست و عسل
طبیعت پروبیوتیکی ماست به درمان خانگی خارش واژن و همچنین سوزش واژن کمک میکند. ترکیب ماست با عسل به دو طریق مؤثر است. اول اینکه خواص ضدالتهابی عسل و اثر تسکیندهنده ماست به کاهش تحریک کمک میکند و دوم، ترکیبات پروبیوتیک ماست میتواند بیتعادلی باکتریایی را اصلاح کند و خطر عفونت قارچی و باکتریایی را کاهش دهد.
شما میتوانید ماست و عسل را مخلوط و روزانه یکبار مصرف کنید تا از خارش واژن رها شوید. همچنین میتوانید این ترکیب را دو بار در روز به واژن خود بمالید تا نتایج سریعتری ببینید.
شست و شو با سرکه سیب
خواص قوی ضدباکتریایی و ضدقارچی سرکه سیب در تسکین خارش و سوزش واژن میتواند کمککننده باشد. گفته میشود که این ماده pH واژن و پوست را متعادل و به تنظیم فلور واژن کمک میکند؛ اما شواهد کمی برای اثربخشی آن وجود دارد.
اگر تصمیم به استفاده از سرکه سیب گرفتهاید، میتوانید یک قاشق چایخوری از آن را با یک لیوان آب مخلوط کنید و بنوشید یا نصف فنجان از آن را به آب حمام خود اضافه کنید. از استفاده مستقیم سرکه سیب بهصورت غلیظ خودداری کنید؛ زیرا ممکن است باعث سوزش شدید شود.
روغن درخت چای
خواص ضدقارچی، ضدباکتریایی و ضدویروسی روغن درخت چای آن را برای درمان سوزش و خارش واژن مؤثر میکند. ۲-۳ قطره روغن درخت چای را با انگشتان خود بردارید و به پوست خارجی واژن بمالید. این کار به ازبینبردن قارچها کمک میکند.
برگ ریحان
ریحان گیاهی پراستفاده و حاوی اوژنول است که به بیحسکردن انتهای عصبی کمک میکند. همچنین خواص ضدالتهابی، ضدباکتریایی و ضدقارچی آن میتواند به درمان سوزش و خارش واژن کمک کند. چند برگ ریحان را در آب بجوشانید. اجازه دهید آب خنک شود و سپس واژن خود را ۲-۳ بار در روز با آن شستوشو دهید.
کمپرس سرد
اگر خارش شدیدی دارید، کمپرس سرد میتواند درمان سوزش واژن در خانه باشد و تسکین فوری ایجاد کند. کمپرس سرد با بیحسکردن، حس خارش، تورم و التهاب را کاهش میدهد. چند تکه یخ را در یک پارچه نخی تمیز بپیچید. بسته یخ را برای چند دقیقه روی ناحیه موردنظر قرار دهید. این کار را میتوانید ۳-۴ بار در روز تکرار کنید.
حمام جوش شیرین
حمام جوش شیرین یک خیساندن گرم است که میتواند خارش، سوزش و درد واژن را تسکین دهد و به درمان عفونتهای قارچی و برخی بیماریهای پوستی همراه با خارش کمک کند. شما میتوانید این حمام را در خانه تهیه کنید. تنها به یک لگن پلاستیکی یا وان، آب گرم و جوش شیرین نیاز دارید. روش انجام آن بهصورت زیر است:
- ابتدا آب گرم (نه داغ) را در لگن بریزید
- ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری جوش شیرین اضافه کنید
- سپس بهمدت ۱۰ تا ۲۰ دقیقه در لگن بنشینید
- آب باید بهاندازهای باشد که فرج را بپوشاند؛ نیازی به پرکردن کامل لگن نیست
- اگر لگن ندارید، وان را با ۲ تا ۳ اینچ آب گرم پر کنید و ۳ تا ۴ قاشق غذاخوری جوش شیرین اضافه کنید، سپس در وان بنشینید.
- هر زمان که علائم آزاردهنده شدند، میتوانید از حمام جوش شیرین استفاده کنید.
ماست یونانی
ماست یونانی یک درمان خانگی عفونت قارچی واژن است. ماست پروبیوتیک باکتریهای خوب را در واژن تقویت میکند که میتوانند قارچها را از بین ببرند و واژن را سالم نگه دارند.
ماست یونانی ساده بدون طعم یا شکر را داخل واژن قرار دهید تا خارش تسکین یابد. برای این کار میتوانید تامپونی را به ماست آغشته و استفاده کنید. برای اینکه لباسهایتان لک نشود، بهتر است از پد استفاده کنید.
تغییر صابونها و محصولات بهداشتی
پوست واژن یکی از حساسترین قسمتهای بدن است و بهراحتی میتواند توسط برخی محصولات تحریک شود. برای جلوگیری از سوزش بیشتر ناشی از تحریک یا واکنشهای آلرژیک، صابونها و شویندههای معطر را با نسخههای بدون عطر جایگزین کنید. همچنین از مرطوبکننده مخصوص ناحیه فرج یا واژن برای درمان و آبرسانی پوست تحریکشده استفاده کنید.
از تامپونهای معطر یا محصولات بهداشتی شخصی مانند دوش واژینال یا اسپریهای واژن خودداری کنید. این محصولات میتوانند تعادل طبیعی pH واژن را تغییر دهند و زنان را مستعد عفونتهای واژینال کنند که بسیاری از آنها باعث سوزش واژن میشوند. برای تمیز نگهداشتن واژن کافی است روزانه ناحیه تناسلی را با آب گرم بشویید.
لباس زیر نخی
لباس زیر ساختهشده از مواد مصنوعی عامل دیگری است که میتواند باعث سوزش و خارش واژن شود. تغییر به پارچهای قابلتنفستر مانند لباس زیر نخی معمولاً به تسکین تحریک کمک میکند.
آلوئهورا خشکشده با دیمانوز و کلسیم
اگرچه معمولاً برای درمان عفونتهای ادراری (UTIs) آنتیبیوتیک تجویز میشود؛ اما مکمل طبیعی مانند آلوئهورا با دیمانوز و کلسیم به بهبود مجاری ادراری کمک میکند.
آلوئهورای خشکشده در تسکین سوزش واژن مرتبط با عفونتهای ادراری بسیار مؤثر است. دیمانوز، نوعی قند موجود در کرنبری است که مانع از چسبیدن باکتریهای مضر به مجاری ادراری میشود و از عود عفونتهای ادراری جلوگیری میکند.
برای جلوگیری از عفونتهای ادراری مکرر، اقدامات پیشگیرانه شامل پاککردن از جلو به عقب پساز استفاده از توالت و شستن ناحیه تناسلی با آب گرم و صابون بدون عطر پساز رابطه جنسی توصیه میشود.
پروبیوتیک ها
علاوهبر آنتیبیوتیکهای موردنیاز برای درمان واژینوز باکتریایی (BV) و عفونتهای ادراری، مصرف روزانه پروبیوتیک میتواند به بازگرداندن تعادل طبیعی باکتریهای واژن پساز عفونت کمک کند. هرچه تعادل طبیعی باکتریها سریعتر بازگردد، علائمی مانند خارش، درد و سوزش واژن زودتر برطرف میشوند.
پروبیوتیکها بهعنوان میکروارگانیسمهایی که به حفظ تعادل سالم باکتریها کمک میکنند، باکتریهای روده را پساز مصرف آنتیبیوتیکهای لازم برای درمان این نوع عفونتها بازسازی میکنند. باکتریهای مفید برای سلامت واژن ضروری هستند و پروبیوتیکها میتوانند باکتریهای خوب را در واژن افزایش دهند.
غذاهای پروبیوتیک شامل ماست، کامبوچا، کیمچی، کلم ترش و میسو هستند؛ اما شما میتوانید از مکملهای پروبیوتیک یا ماست پروبیوتیک استفاده کنید. در صورت ابتلا به عفونت قارچی، این غذاها میتوانند به بدن در مبارزه با آن کمک کنند.
بوریک اسید
وقتی سوزش واژن نشانهای از واژینوز باکتریایی باشد، استفاده از درمان طبیعی مانند شیافهای بوریک اسید همراه با آنتیبیوتیکهای موردنیاز به توقف رشد بیشازحد باکتریها، کاهش علائمی مانند سوزش واژن و بازگرداندن تعادل pH سالم واژن کمک میکند. شیافهای بوریک اسید به ازبینبردن باکتریهای مضری که باعث بیماری مقاربتی تریکومونیازیس میشوند هم کمک میکنند و محیط واژن را بهحالت سالم بازمیگردانند.
دفع میکروارگانیسمهای مضر با آب
اگر سوزش واژن شما ناشی از عفونت زمینهای باشد، نوشیدن مقدار زیادی آب برای دفع میکروارگانیسمهای مضر میتواند به تسکین آن کمک کند.
مکملهای ویتکس (چستبری) برای یائسگی
وقتی سطح پایین استروژن در دوران یائسگی باعث سوزش واژن یا درد هنگام رابطه جنسی به دلیل خشکی واژن میشود، زنان اغلب به هورموندرمانی روی میآورند. بااینحال، خطرات هورموندرمانی اغلب بیشتر از فواید آن است.
برای درمان طبیعی سطح پایین استروژن در دوران یائسگی، بهجای هورموندرمانی، مصرف روزانه مکمل ویتکس را که بهنام چستبری هم شناخته میشود در نظر بگیرید.
ویتکس با سطوح بالای فیتواستروژنها، حضور استروژن در بدن را تقلید میکند و علائم یائسگی مانند خشکی واژن، سوزش واژن هنگام رابطه جنسی، نوسانات خلقی و کاهش میل جنسی را با موفقیت کاهش میدهد.
روغن نارگیل
طبق گفته وبسایت healthline:
«A 2016 study demonstrated that coconut oil can kill Candida albicans, which causes yeast infections. However, this study was done in a lab, and there’s not enough evidence to confirm whether it works in humans.”
«مطالعهای در سال ۲۰۱۶ نشان داد که روغن نارگیل میتواند کاندیدا آلبیکنس (عامل عفونت قارچی) را در آزمایشگاه از بین ببرد؛ اما شواهد کافی برای اثربخشی آن در انسان وجود ندارد.»
اگر تصمیم دارید از روغن نارگیل استفاده کنید، میتوانید روغن نارگیل خالص و باکیفیت را بهطور مستقیم داخل واژن قرار دهید و بهتر است از پد استفاده کنید تا از لکشدن لباستان جلوگیری شود. روغن نارگیل برای درمان خشکی واژن فوری در خانه نیز مناسب است.
درمان خانگی سوزش واژن بعد از نزدیکی
سوزش واژن گاهی پساز رابطه جنسی رخ میدهد و ممکن است ناشی از اصطکاک، پارگی واژن، آلرژی، عفونت یا سایر بیماریها باشد. اکثر علل سوزش واژن پساز رابطه جنسی موقتی یا قابلدرمان هستند و جای نگرانی وجود ندارد؛ اما این سوزش میتواند ناشی از عفونت هم باشد که در این صورت نیاز به درمان پزشکی است.
درمان سوزش واژن در خانه پس از رابطه جنسی به علت سوزش واژن بستگی دارد. بسته به دلیل این سوزش میتوانید از درمانهای زیر بهره ببرید:
- اصطکاک: تغییر نوع یا مدتزمان رابطه جنسی میتواند کمککننده باشد. با شریک خود درباره تنظیم سرعت، شدت یا تنوع در فعالیتهای جنسی صحبت کنید.
- خشکی: صرف زمان بیشتر برای پیشنوازی یا استفاده از روانکنندههای اضافی میتواند کمک کند. خشکی مداوم، بهویژه در یائسگی، ممکن است نیاز به درمان خاص داشته باشد.
- آلرژی: شناسایی و اجتناب از ماده آلرژیزا (مانند استفاده از کاندوم بدون لاتکس) و مصرف آنتیهیستامینها برای کاهش علائم مفید است.
- عفونتها: عفونتهایی مانند عفونتهای مقاربتی، UTI، BV و قارچی معمولاً نیاز به آنتیبیوتیک، ضدپروتوزوآ، ضدقارچ یا سایر داروها دارند. برخی درمانهای قارچی بدون نسخه در دسترساند.
- ولوودینیا: درمان، علائم را هدف قرار میدهد و ممکن است شامل داروهای ضدافسردگی یا ضدتشنج با خاصیت تسکین درد، کرمها، لوسیونها یا ژلهای بیحسکننده باشد.
- بیماریهای پوستی: استفاده از کرم یا پماد استروئیدی روی ناحیه آسیبدیده میتواند خارش، درد یا زخم را کاهش دهد
سرطان ولو: درمان ممکن است شامل جراحی، شیمیدرمانی، پرتودرمانی یا درمان بیولوژیک باشد.
پیشگیری از سوزش واژن
برای پیشگیری از سوزش واژن:
- از روانکنندههای مبتنی بر آب استفاده کنید
- از محصولات معطر یا تحریککننده مانند دوش واژینال خودداری کنید
- لباس زیر نخی و گشاد بپوشید
- بهداشت مناسب را رعایت کنید و پساز اجابت مزاج از جلو به عقب پاک کنید
- در صورت حساسیت از محصولات بدون آلرژن استفاده کنید
- برای پیشگیری از عفونتهای مقاربتی از کاندوم استفاده کنید
- در صورت خشکی مداوم یا علائم مکرر با پزشک مشورت کنید.
سخن پایانی
درمان سوزش واژن در خانه با روشهایی مانند کمپرس سرد، استفاده از سرکه سیب، روغن نارگیل و ماست پروبیوتیک میتواند در موارد خفیف مؤثر باشد؛ اما شناسایی علت اصلی سوزش و مشورت با پزشک در صورت تداوم علائم یا وجود علائم غیرطبیعی اهمیت زیادی دارد. رعایت بهداشت فردی، استفاده از محصولات مناسب و اجتناب از مواد تحریککننده میتواند به پیشگیری و کاهش این مشکل کمک کند. سلامت ناحیه تناسلی تأثیر مستقیمی بر کیفیت زندگی دارد؛ بنابراین، هرگونه ناراحتی غیرعادی را جدی بگیرید و در صورت نیاز از متخصصان کمک بخواهید.
سوالات متداول
برای درمان خانگی سوزش قسمت بیرونی واژن چه روشهایی سریعتر جواب میدهند؟
کمپرس سرد، شستوشوی ملایم با آب ولرم، استفاده از ژل آلوئهورای خالص، روغن نارگیل طبیعی و پوشیدن لباس زیر نخی میتوانند سوزش قسمت بیرونی واژن را سریع آرام کنند. دوری از صابونهای عطری و محصولات معطر نیز ضروری است.
بهترین پماد برای سوزش واژن چیست؟
بسته به علت سوزش واژن، پمادهای متفاوتی تجویز میشوند. برای التهاب و حساسیت پوستی معمولاً پماد زینکاکساید یا لیدوکائین کمککننده است. اگر علت قارچی باشد، کلوتریمازول مناسب است و در موارد باکتریایی، مترونیدازول تجویز میشود.
برای درمان سوزش واژن بعد از ادرار چه کنیم؟
اگر سوزش بعد از ادرار به دلیل تحریک پوستی باشد، شستوشوی ملایم با آب ولرم، نوشیدن آب فراوان و استفاده از کمپرس سرد کمک میکند. اگر همراه با تکرر ادرار یا درد باشد، احتمال عفونت ادراری وجود دارد و نیاز به درمان دارویی دارد.
برای درمان سوزش واژن در دوران پریودی چه کنیم؟
تعویض منظم نوار بهداشتی، شستوشوی ملایم واژن با آب ولرم، استفاده از لباس زیر نخی، کمپرس سرد و پرهیز از صابونهای عطری میتوانند سوزش واژن در پریودی را کم کنند.
